Klasa 4 w roku 2026/2027: matematyka i angielski według nowej podstawy

Klasa 4 w roku 2026/2027: co jest nowe

Klasa 4 to dla dziecka podwójna zmiana. Po pierwsze, kończy się nauczanie zintegrowane, w którym prawie wszystkie zajęcia prowadziła jedna nauczycielka. Zaczyna się II etap edukacyjny (klasy 4–8): plan lekcji z osobnymi przedmiotami, kilku nauczycieli, sprawdziany zapowiadane z wyprzedzeniem i stopnie. Po drugie, w roku 2026/2027 nowa podstawa programowa wchodzi w szkole podstawowej tylko do klas 1 i 4 (§ 4 rozporządzenia, Dz.U. 2026 poz. 378). Klasy 5–8 uczą się jeszcze według poprzedniej podstawy, więc zeszyt starszego rodzeństwa z klasy 4 nie zawsze pokazuje to, czego teraz uczy się Twoje dziecko.

Tygodniowy wymiar godzin w klasie 4 według nowego ramowego planu nauczania (Dz.U. 2026 poz. 380):

Nowością jest też tydzień projektowy. W klasach 4 i 5 szkoła musi go zorganizować od roku 2027/2028, a w tym roku szkolnym może to zrobić dobrowolnie. Termin podaje wychowawca na początku roku.

Ważne: podstawa programowa opisuje wymagania z matematyki łącznie dla klas 4–6, a z angielskiego łącznie dla klas 4–8. Co dokładnie przypada na klasę 4, ustala program nauczania wybrany przez nauczyciela. Dlatego na pierwszym zebraniu warto poprosić o wymagania edukacyjne na poszczególne oceny. To one mówią, za co dziecko dostanie trójkę, a za co piątkę.

Matematyka w klasie 4: co mówi nowa podstawa

Kilka zapisów nowej podstawy zmienia to, jak wygląda matematyka w klasie 4, i warto je znać, zanim zaczniesz pomagać w lekcjach:

• Działania pisemne nie są obowiązkowym algorytmem. W części „Warunki i sposób realizacji” podstawy czytamy, że w wymaganiach nie pojawia się sformułowanie „algorytmy działań pisemnych”. Uczeń ma dodawać, odejmować, mnożyć i dzielić „w pamięci lub z zapisem obliczeń pośrednich”. Może znać tradycyjne dzielenie pisemne, ale nie musi; równie dobry jest inny, zrozumiały dla niego zapis. Jeśli nauczyciel uczy „słupków”, ćwiczcie słupki. Jeśli dziecko liczy po swojemu i dochodzi do dobrego wyniku, to nie jest błąd.
• Kalkulator pojawia się, ale oszczędnie. W klasach 4–6 tylko w zadaniach, w których obliczenia są złożone, a samo liczenie nie jest głównym celem, np. przy prawdziwych danych.
• Moduł ekonomiczno-finansowy. Cena jednostkowa, koszt kilku sztuk, porównywanie promocji i rabatów, budżet wycieczki, kieszonkowe. To zwykłe zadania tekstowe, tylko osadzone w zakupach.
• „Myślenie matematyczne” to osobny dział: dziecko ma umieć opowiedzieć, jak rozwiązało zadanie, szacować wynik i sprawdzać, czy ma sens.
• Liczby rzymskie: w klasach 1–3 co najmniej do XII, a w klasach 4–6 w zakresie od 1 do 3000.

W wielu programach klasa 4 obejmuje mniej więcej poniższe działy. To praktyka szkół, nie zapis podstawy, a kolejność może być inna:

Angielski w klasie 4: komunikacja przed gramatyką

Nowa podstawa nie dzieli angielskiego na klasy 4–6 i 7–8, tylko wyznacza jeden zakres dla klas 4–8 z celem: poziom A2 na koniec klasy 8. Uzasadnienie: poszczególne umiejętności językowe (słuchanie, mówienie, czytanie, pisanie) rozwijają się nierównomiernie, także u tego samego ucznia. Nadrzędnym celem jest skuteczne porozumiewanie się, przede wszystkim w mowie, a do błędu, który nie zakłóca komunikacji, nauczyciel ma podchodzić ze zrozumieniem.

W praktyce czwartoklasista:

• rozumie polecenia nauczyciela i proste nagrania (rozmowy, ogłoszenia, instrukcje);
• czyta krótkie teksty: wiadomość, SMS, jadłospis, historyjkę obrazkową;
• mówi i pisze kilka zdań o sobie, rodzinie, domu, szkole i ulubionych zajęciach;
• reaguje w typowych sytuacjach: przedstawia się, prosi o coś, zaprasza, odmawia.

Podstawa wymienia tematy (m.in. człowiek, dom, szkoła, jedzenie, zakupy, sport, przyroda), a nie listę czasów. W podręcznikach do klasy 4 najczęściej pojawiają się: to be i have got, can / can't, there is / there are, present simple i present continuous, liczba mnoga, przyimki miejsca. Słownictwo dobrze utrwalać tematami, np. jedzenie, dom, sport.

Oceny, sprawdziany i promocja w klasie 4

• Stopnie od 1 do 6. Od klasy 4 roczne oceny klasyfikacyjne wystawia się w skali: celujący (6), bardzo dobry (5), dobry (4), dostateczny (3), dopuszczający (2), niedostateczny (1). Oceny bieżące i śródroczne wystawia się tak, jak przewiduje statut szkoły, więc mogą pojawić się plusy, minusy albo punkty. Szkoła może też dodatkowo stosować oceny opisowe, jeśli ma to w statucie.
• Promocja nie jest już automatyczna. Do klasy 5 przechodzi uczeń, który ze wszystkich obowiązkowych przedmiotów ma roczne oceny pozytywne (co najmniej dopuszczający). Przy ocenie niedostatecznej z jednego lub dwóch przedmiotów można zdawać egzamin poprawkowy (art. 44m i 44o ustawy o systemie oświaty).
• Sprawdziany są wewnątrzszkolne. Zwykle po każdym dziale z matematyki jest sprawdzian, a między nimi krótkie kartkówki. Zasady zapowiadania określa statut. W klasie 4 nie ma żadnego egzaminu zewnętrznego.
• Egzamin ósmoklasisty czeka obecnych czwartoklasistów w klasie 8. Według MEN egzamin ósmoklasisty w nowej formule ma zacząć obowiązywać w 2031 r., czyli właśnie w ich roczniku. Szczegóły CKE opublikuje w informatorach; na razie nie ma ich dla tego rocznika.

Jak pomóc czwartoklasiście: plan na tydzień

W klasie 4 dziecko po raz pierwszy samo pilnuje kilku przedmiotów i terminów. Twoja pomoc to bardziej organizacja niż tłumaczenie od zera. Przykładowy tydzień, 15–20 minut dziennie:

Kilka dni przed sprawdzianem z matematyki rozwiążcie razem zadania podobne do tych z lekcji, ale nie te same. Jeśli dziecko robi błąd, poproś, żeby opowiedziało, jak liczyło. Tak pracuje się też w szkole według nowej podstawy.

Częste błędy

• Zgubione zero w ilorazie: 824 : 4 dziecko liczy jako 26 zamiast 206. Pomaga szacowanie przed liczeniem: 800 : 4 to 200, więc wynik musi być większy niż 200.
• Działania po kolei od lewej: 12 + 8 · 2 = 40 zamiast 28. Zasadę „najpierw mnożenie i dzielenie” warto ćwiczyć na krótkich przykładach, podkreślając ołówkiem działanie, które robimy najpierw.
• Mylenie obwodu z polem: dla prostokąta 5 cm na 3 cm dziecko podaje 15 cm. Obwód to droga dookoła (16 cm), pole to kwadraciki w środku (15 cm²). Narysujcie prostokąt na kartce w kratkę i policzcie jedno i drugie.
• Brak końcówki -s w present simple: „She like pizza”. Przy każdym zdaniu z he, she, it zapytajcie: „Kto? Jedna osoba? To dodajemy -s”.
• Kalka z polskiego: „I have 10 years” zamiast „I am 10”. Wiek po angielsku podaje się z to be. Takie zwroty najlepiej utrwalać jako całe zdania, nie pojedyncze słowa.

Wskazówki dla rodziców

• Na pierwszym zebraniu poproś o wymagania edukacyjne z matematyki i angielskiego. W roku przejścia na nową podstawę to jedyny pewny opis tego, czego szkoła oczekuje w klasie 4.
• Zapytaj nauczyciela matematyki, czy uczy działań pisemnych „słupkiem”, czy innym zapisem, i ćwicz w domu tak samo. Dwie różne metody naraz mieszają czwartoklasiście w głowie.
• Wspólnie zapisuj w kalendarzu terminy sprawdzianów z dziennika elektronicznego. Organizacja to w klasie 4 połowa sukcesu.
• Wykorzystuj zakupy: niech dziecko policzy cenę kilku sztuk i sprawdzi, czy promocja naprawdę się opłaca. To dokładnie moduł finansowy z nowej podstawy.
• Jeśli trójki i dwójki pojawiają się w kilku działach z rzędu, wróć do łatwiejszego poziomu karty i wzmocnij podstawy: tabliczkę mnożenia i działania pamięciowe do 100.