Czasowniki nieregularne w angielskim: tabela, grupy i plan nauki na 6 tygodni
Czasowniki nieregularne to angielskie czasowniki, które w czasie przeszłym nie dostają końcówki -ed, tylko zmieniają formę (go – went – gone). Każdy ma trzy formy: bezokolicznik (V1), formę past simple (V2) i past participle (V3). W polskiej szkole drugą formę dzieci poznają razem z czasem past simple, zwykle w klasach 4–6, a trzecią przy present perfect w klasach 7–8.
| bezokolicznik (V1) | past simple (V2) | past participle (V3) | po polsku |
|---|---|---|---|
| be | was/were | been | być |
| become | became | become | stawać się |
| begin | began | begun | zaczynać |
| break | broke | broken | łamać, psuć |
| bring | brought | brought | przynosić |
| build | built | built | budować |
| buy | bought | bought | kupować |
| catch | caught | caught | łapać |
| choose | chose | chosen | wybierać |
| come | came | come | przychodzić |
| cost | cost | cost | kosztować |
| cut | cut | cut | ciąć |
| do | did | done | robić |
| draw | drew | drawn | rysować |
| drink | drank | drunk | pić |
| drive | drove | driven | prowadzić (samochód) |
| eat | ate | eaten | jeść |
| fall | fell | fallen | upadać, spadać |
| feel | felt | felt | czuć |
| find | found | found | znajdować |
| fly | flew | flown | latać |
| forget | forgot | forgotten | zapominać |
| get | got | got/gotten | dostawać, stawać się |
| give | gave | given | dawać |
| go | went | gone | iść, jechać |
| grow | grew | grown | rosnąć |
| have | had | had | mieć |
| hear | heard | heard | słyszeć |
| hide | hid | hidden | chować (się) |
| hit | hit | hit | uderzać |
| hold | held | held | trzymać |
| hurt | hurt | hurt | ranić, boleć |
| keep | kept | kept | trzymać, zachowywać |
| know | knew | known | wiedzieć, znać |
| leave | left | left | wychodzić, zostawiać |
| lend | lent | lent | pożyczać (komuś) |
| let | let | let | pozwalać |
| lose | lost | lost | gubić, przegrywać |
| make | made | made | robić, tworzyć |
| mean | meant | meant | znaczyć |
| meet | met | met | spotykać |
| pay | paid | paid | płacić |
| put | put | put | kłaść |
| read | read | read | czytać |
| ride | rode | ridden | jeździć (konno, rowerem) |
| ring | rang | rung | dzwonić |
| run | ran | run | biegać |
| say | said | said | mówić, powiedzieć |
| see | saw | seen | widzieć |
| sell | sold | sold | sprzedawać |
| send | sent | sent | wysyłać |
| shut | shut | shut | zamykać |
| sing | sang | sung | śpiewać |
| sit | sat | sat | siedzieć |
| sleep | slept | slept | spać |
| speak | spoke | spoken | mówić (językiem) |
| spend | spent | spent | spędzać, wydawać (pieniądze) |
| stand | stood | stood | stać |
| steal | stole | stolen | kraść |
| swim | swam | swum | pływać |
| take | took | taken | brać |
| teach | taught | taught | uczyć (kogoś) |
| tell | told | told | mówić, opowiadać |
| think | thought | thought | myśleć |
| throw | threw | thrown | rzucać |
| understand | understood | understood | rozumieć |
| wake | woke | woken | budzić (się) |
| wear | wore | worn | nosić (ubranie) |
| win | won | won | wygrywać |
| write | wrote | written | pisać |
Karta pracy do druku
Podstawowy: Klasy 4–6, początek nauki czasu past simple. Średni: Komplet trzech form, przed sprawdzianem z listy. Zaawansowany: Klasy 7–8: formy w każdą stronę, przed egzaminem ósmoklasisty.
Każde kliknięcie tworzy nowe zadania. Odpowiedzi są na osobnej stronie.
Aby wydrukować kartę pracy, proszę podać adres e-mail na stronie getfontivo.com.
Wpisz drugą i trzecią formę czasownika.
- cut → →
- drink → →
- sit → →
- find → →
- hurt → →
- see → →
- think → →
- spend → →
- do → →
- shut → →
- stand → →
- get → →
- win → →
- put → →
- cut → cut
- drank → drunk
- sat → sat
- found → found
- hurt → hurt
- saw → seen
- thought → thought
- spent → spent
- did → done
- shut → shut
- stood → stood
- got → got/gotten
- won → won
- put → put
Czym są czasowniki nieregularne i do czego służą trzy formy
Większość angielskich czasowników tworzy czas przeszły regularnie: play – played, watch – watched. Czasowniki nieregularne tej zasady nie słuchają: go – went – gone, buy – bought – bought. Ich form nie da się wyliczyć, trzeba je znać na pamięć. Dobra wiadomość: tych naprawdę potrzebnych w szkole podstawowej jest kilkadziesiąt, a dziecko spotyka je w każdym tekście i piosence (was, had, went, got, said, made).
W szkole mówi się o „pierwszej, drugiej i trzeciej formie” (V1, V2, V3). Warto, żeby dziecko wiedziało, gdzie każda z nich się przydaje, bo wtedy wie, czego właściwie się uczy:
| Forma | Nazwa | Gdzie jej używamy | Przykład |
|---|---|---|---|
| V1 | bezokolicznik (base form) | czas teraźniejszy, pytania i przeczenia w past simple | I go to school. Did you go? |
| V2 | past simple | zdania twierdzące w czasie przeszłym | We went to Gdańsk last summer. |
| V3 | past participle | present perfect, strona bierna | I have never been to London. The bridge was built in 1900. |
Tabelę 70 najczęstszych czasowników z polskim tłumaczeniem znajdą Państwo niżej na tej stronie. Warto ją wydrukować i powiesić przy biurku dziecka.
W której klasie uczy się czasowników nieregularnych
Podstawa programowa języka obcego (także nowa, z rozporządzenia z 11 marca 2026 r.) nie rozpisuje gramatyki na poszczególne klasy. Określa poziom do osiągnięcia: A1 na koniec klasy 3 i A2 na koniec klasy 8. Kolejność gramatyki wynika z programu nauczyciela i podręcznika. W praktyce wygląda to zwykle tak:
- Klasy 4–6: czas past simple. Najpierw was/were, potem czasowniki regularne z -ed, a potem pierwsza lista nieregularnych. Dziecko potrzebuje wtedy głównie drugiej formy. Wiele szkół wymaga nauki listy partiami i robi z niej krótkie kartkówki.
- Klasy 7–8: present perfect i strona bierna, czyli trzecia forma. Wtedy wraca cała lista, już w komplecie trzech form.
- Egzamin ósmoklasisty: według CKE na egzaminie z języka obcego nie wolno korzystać ze słowników, a część zadań jest otwarta, czyli uczeń sam wpisuje odpowiedź. Formę written czy bought trzeba więc umieć nie tylko rozpoznać, ale też poprawnie napisać.
Jeśli Państwa dziecko jest w klasie 4 lub 5 i dostało do nauczenia listę z trzema kolumnami, nie ma powodu do paniki: najpierw niech opanuje drugą kolumnę, bo tylko ona jest od razu potrzebna w zdaniach.
Nauka grupami, nie alfabetycznie
Lista alfabetyczna jest dobra do sprawdzania, ale fatalna do nauki: obok siebie stoją break, bring, build, buy, które odmieniają się zupełnie inaczej. Znacznie łatwiej zapamiętać czasowniki, które odmieniają się według tego samego wzoru:
| Wzór | Co się dzieje | Czasowniki |
|---|---|---|
| A – A – A | wszystkie trzy formy takie same | cut, put, let, hit, hurt, shut, cost, read (pisownia ta sama, ale V2 i V3 czytamy „red”) |
| A – B – B, końcówka -ought / -aught | V2 i V3 identyczne | buy – bought, bring – brought, think – thought, catch – caught, teach – taught |
| A – B – B, końcówka -t | V2 i V3 identyczne, krótka samogłoska | keep – kept, sleep – slept, feel – felt, mean – meant, send – sent, spend – spent, lend – lent, build – built, leave – left |
| A – B – B, inne | V2 i V3 identyczne | find – found, have – had, hear – heard, hold – held, make – made, pay – paid, say – said, sell – sold, tell – told, sit – sat, stand – stood, understand – understood, win – won, meet – met, lose – lost |
| i – a – u | zmienia się tylko samogłoska | begin – began – begun, drink – drank – drunk, sing – sang – sung, ring – rang – rung, swim – swam – swum |
| -ew – -own | V2 na -ew, V3 na -wn | know – knew – known, grow – grew – grown, throw – threw – thrown, fly – flew – flown, draw – drew – drawn |
| trzecia forma na -en / -n | trzy różne formy | break – broke – broken, speak – spoke – spoken, choose – chose – chosen, steal – stole – stolen, wake – woke – woken, forget – forgot – forgotten, write – wrote – written, drive – drove – driven, ride – rode – ridden, hide – hid – hidden, eat – ate – eaten, fall – fell – fallen, give – gave – given, take – took – taken, see – saw – seen |
| A – B – A | trzecia forma jak pierwsza | come – came – come, become – became – become, run – ran – run |
Pozostałe trzeba po prostu zapamiętać osobno: be – was/were – been, do – did – done, go – went – gone, get – got – got, wear – wore – worn. Na szczęście to te, których dziecko używa najczęściej, więc utrwalają się same.
Plan na 6 tygodni: 10–15 minut dziennie
| Tydzień | Co dochodzi | Karta pracy |
|---|---|---|
| 1 | A – A – A i grupa -ought / -aught (13 czasowników) | podstawowa: tylko druga forma |
| 2 | A – B – B z końcówką -t i inne A – B – B | podstawowa, na koniec tygodnia średnia |
| 3 | i – a – u oraz -ew / -own | średnia: druga i trzecia forma |
| 4 | trzecia forma na -en, część 1 (break … write) | średnia |
| 5 | trzecia forma na -en, część 2, A – B – A i „samotne” (be, do, go, get, wear) | średnia, wszystko wymieszane |
| 6 | powtórka całości | rozszerzona: formy w każdą stronę |
Jak wygląda jeden dzień: 5 minut głośnego powtarzania trzech form nowej grupy, potem 5 minut karty pracy bez zaglądania do tabeli, na koniec samodzielne sprawdzenie z odpowiedziami. Czasowniki, w których był błąd, warto wypisać na osobną karteczkę i dołożyć do jutrzejszej powtórki. Dziecko z klasy 4–5 może przejść ten sam plan, ucząc się tylko drugiej formy i korzystając wyłącznie z karty podstawowej: to wystarczy do past simple.
Przykład krok po kroku: Jeden czasownik w czterech zdaniach: buy
- Zdanie twierdzące w past simple bierze drugą formę: Yesterday I bought a new bike. (Wczoraj kupiłem nowy rower.)
- Pytanie w past simple ma już did, więc czasownik wraca do pierwszej formy: Did you buy a new bike? Nie Did you bought!
- Przeczenie działa tak samo: I didn't buy a new bike. Czas przeszły „niesie” did, a czasownik zostaje w bezokoliczniku.
- Present perfect (klasy 7–8) potrzebuje trzeciej formy: I have just bought a new bike. Przy buy V2 i V3 są takie same, więc tu łatwo. Przy go już nie: I went / I have gone.
- Sprawdzenie dla dziecka: „Czy w zdaniu jest did? Jeśli tak, czasownik bez zmian”. To jedno pytanie eliminuje najczęstszy błąd na sprawdzianach z past simple.
Częste błędy
- Did + druga forma (Did you went? I didn't saw). Najczęstszy błąd w klasach 5–6. Pomaga zasada: did już pokazuje przeszłość, więc czasownik zostaje w pierwszej formie. Pomaga też zakreślanie did na zielono w każdym zdaniu.
- Dodawanie -ed do nieregularnych (goed, buyed, catched). To znak, że dziecko zrozumiało regułę dla regularnych i stosuje ją wszędzie. Nie warto za to karać, lepiej pokazać, do której grupy należy dany czasownik.
- Pomylenie drugiej i trzeciej formy (I have went, I seen it). Ćwicz czasowniki, w których V2 i V3 się różnią (go, see, eat, take, write), zawsze w parze z have: I went – I have gone.
- Pisownia podobnych form: bought (kupić) i brought (przynieść), thought (myśleć) i taught (uczyć), lose (gubić) i loose (luźny). Dobrze jest wypisać te pary obok siebie i poprosić dziecko o jedno zdanie o sobie z każdym słowem.
- Wymowa read – read – read: piszemy tak samo, ale w drugiej i trzeciej formie mówimy „red”, a nie „rid”. Warto odsłuchać obie wymowy razem w słowniku online z nagraniem.
Wskazówki dla rodziców
- Proszę powtarzać z dzieckiem trzy formy rytmicznie, jak wyliczankę: sing – sang – sung, ring – rang – rung. Rytm sprawia, że cała grupa i – a – u zapada w pamięć szybciej niż pojedyncze słowa.
- Przy kolacji można poprosić dziecko, żeby opowiedziało po angielsku pięć rzeczy, które dziś zrobiło: I got up, I ate breakfast, I went to school… Takie zdania o sobie to typowe zadanie na sprawdzianie z past simple.
- Fiszki najlepiej robić tylko z czasowników, w których był błąd. Lista 70 słów przytłacza, a kupka 8 trudnych kart to zadanie na 5 minut.
- Warto odwrócić kierunek: podać taught albo flown i zapytać o bezokolicznik oraz znaczenie. Tak wyglądają zadania na rozszerzonej karcie pracy i tak sprawdza się, czy dziecko naprawdę rozumie, a nie tylko recytuje.
Najczęstsze pytania
Ile czasowników nieregularnych musi znać uczeń szkoły podstawowej?
Nie ma jednej urzędowej listy. Podstawa programowa określa poziom (A2 na koniec klasy 8), a listę wybiera nauczyciel lub podręcznik. Szkolne listy liczą zwykle od kilkudziesięciu do ponad stu czasowników. 70 czasowników z tabeli na tej stronie to te, które powtarzają się na większości z nich.
Czy w klasie 4 trzeba znać wszystkie trzy formy?
Do czasu past simple potrzebna jest tylko druga forma. Jeśli nauczyciel zadał całą tabelę, najlepiej zacząć od drugiej kolumny, a trzecią dodać, gdy pojawi się present perfect, zwykle w klasie 7. Wcześniejsze poznanie trzeciej formy nie szkodzi, ale nie powinno być na początku.
Jak szybko nauczyć się czasowników nieregularnych na sprawdzian?
Na 2–3 dni przed sprawdzianem: podzielić listę na grupy według wzoru (tabela wyżej), codziennie zrobić jedną kartę pracy na poziomie średnim i powtarzać tylko te czasowniki, w których był błąd. Wkuwanie całej listy w ostatni wieczór czasem wystarcza na sprawdzian, ale po tygodniu większość form wypada z pamięci, a na egzaminie ósmoklasisty będą potrzebne wszystkie.
Dlaczego przy get jest got i gotten?
W angielskim brytyjskim trzecia forma to got, w amerykańskim zwykle gotten. W polskich szkołach uczy się przeważnie angielskiego brytyjskiego, więc wystarczy get – got – got. Gotten zwykle nie jest uznawane za błąd, jeśli dziecko konsekwentnie pisze po amerykańsku.
Co to jest trzecia forma czasownika?
To past participle (V3), np. eaten, written, gone. Używa się jej w czasach perfect (I have eaten) i w stronie biernej (It was written in 1990). Przy czasownikach regularnych trzecia forma jest taka sama jak druga: played – played.
Źródła
Zaktualizowano: · Sprawdzone przez redakcję Fontivo