Klasa 1: czego dziecko uczy się z matematyki i angielskiego (nowa podstawa 2026)

W roku szkolnym 2026/2027 klasa 1 jako pierwsza uczy się według nowej podstawy programowej (Dz. U. 2026 poz. 378). Matematyka i angielski są częścią zintegrowanej edukacji wczesnoszkolnej, a wymagania opisano na koniec klasy 3, nie osobno dla klasy 1. Pierwszoklasista liczy na konkretach, dodaje i odejmuje w małym zakresie i osłuchuje się z angielskim. Oceny śródroczne i roczne są opisowe.

Klasa 1 w roku 2026/2027: co się zmieniło

Od 1 września 2026 r. obowiązuje nowa podstawa programowa (rozporządzenie z 11 marca 2026 r., Dz. U. 2026 poz. 378). Wchodzi stopniowo i w szkole podstawowej obejmuje na razie klasy 1 i 4. Jeśli Państwa dziecko chodzi teraz do klasy 1, należy do pierwszego rocznika, który całą edukację wczesnoszkolną przejdzie według nowych zasad. Starsze rodzeństwo w klasach 2–3 uczy się jeszcze według poprzedniej podstawy, dlatego jego zeszyty i ćwiczenia nie zawsze będą dobrym wzorem.

Klasy 1–3 to I etap edukacyjny, czyli edukacja wczesnoszkolna. Nie ma tu osobnych przedmiotów w planie lekcji, tylko jedna zintegrowana edukacja na 21 godzin tygodniowo (Dz. U. 2026 poz. 380). Nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej, zwykle wychowawca klasy, sam dzieli ten czas między edukację polonistyczną, matematyczną, przyrodniczą, językową i pozostałe obszary. Na stałe wydzielone są tylko 3 godziny wychowania fizycznego tygodniowo. Jeśli angielskiego uczy osobny nauczyciel, przysługują mu 2 godziny tygodniowo.

Ważne dla rodziców: podstawa opisuje, co uczeń ma umieć po klasie 3. Rozkład na klasę 1, 2 i 3 wynika z programu nauczania wybranego przez szkołę. Na początku roku szkolnego nauczyciel ma obowiązek poinformować rodziców o wymaganiach edukacyjnych (art. 44b ust. 8 ustawy o systemie oświaty). Warto o nie poprosić, bo dopiero one mówią, czego szkoła oczekuje właśnie w klasie 1.

Matematyka w klasie 1: co mówi podstawa i jak to wygląda w praktyce

Nowa podstawa stawia ambitny cel na koniec klasy 3: liczby co najmniej do 10 000, tabliczka mnożenia, ułamki typu ½ i ¼, liczby rzymskie do XII, obliczenia pieniężne i odczyty temperatury poniżej zera. Klasa 1 kładzie pod to fundamenty, a podstawa wprost opisuje, jak to robić:

dzieci mają mieć stały dostęp do liczmanów, klocków, patyczków i palców. Liczenie na palcach w klasie 1 nie jest błędem;
umiejętności rachunkowe i rozumowanie rozwija się od samego początku, nie czekając, aż dziecko nauczy się czytać i pisać, i bez ograniczania zakresu liczb;
nauczyciel może podawać zadania ustnie, a rozmowa o tym, jak dziecko liczyło, ma być jedną z podstawowych metod pracy;
błąd ma być okazją do rozmowy o sposobie myślenia, a nie powodem do wstydu.

W wielu programach nauczania rok w klasie 1 wygląda mniej więcej tak (to praktyka szkół, a nie zapis podstawy):

Okres	Co zwykle ćwiczy się w klasie 1
wrzesień–listopad	liczenie przedmiotów, porównywanie (więcej, mniej, tyle samo, znaki <, >, =), cyfry, rozkład liczb do 10
grudzień–luty	dodawanie i odejmowanie do 10, działania „z okienkiem” (4 + ☐ = 9), proste zadania tekstowe z rysunkiem
marzec–czerwiec	liczby do 20, dodawanie i odejmowanie do 20 z przekroczeniem dziesiątki, liczenie dziesiątkami, pierwsze kroki z zegarem, monety i banknoty, długość w centymetrach

Tempo bywa różne, ale kolejność jest podobna: najpierw zrozumienie liczby, potem działania, na końcu szybkość. O tym, jak liczba „składa się” z dziesiątek i jedności, piszemy na stronie o systemie dziesiątkowym.

Angielski w klasie 1: słuchanie, mówienie, piosenki

Język obcy nowożytny (w większości szkół angielski) jest częścią edukacji językowej. Według podstawy na koniec klasy 3 uczeń powinien osiągnąć poziom A1, a nauka języka ma być połączona z pozostałymi obszarami edukacji. W klasie 1 oznacza to głównie:

rozumienie bardzo prostych poleceń mówionych wyraźnie i powoli (Stand up, Open your book, Listen) i reagowanie na nie gestem lub słowem;
powtarzanie z pamięci wierszyków, rymowanek i piosenek;
odpowiadanie na bardzo proste pytania, np. What's your name? How old are you?;
słownictwo z najbliższego otoczenia: kolory, liczby, zwierzęta, rodzina, szkoła i przybory, części ciała;
rozpoznawanie i nazywanie liter alfabetu.

W praktyce w klasie 1 przeważają słuchanie, mówienie, piosenki i zabawy ruchowe. Pisanie po angielsku pojawia się stopniowo, zwykle wtedy, gdy dziecko pewniej czyta i pisze po polsku. Najważniejsze, by słowa rozumiało i potrafiło je powiedzieć.

Ocena opisowa, sprawdziany i testy w klasie 1

Oceny śródroczne i roczne są opisowe (art. 44i ustawy o systemie oświaty). Na świadectwie po klasie 1 nie ma stopni od 1 do 6, tylko opis tego, co dziecko już umie i nad czym ma pracować.
Oceny bieżące wystawia się tak, jak przewiduje statut szkoły. Dlatego w jednej szkole będą to punkty, w innej litery, symbole albo krótkie komentarze. Zasady opisuje statut szkoły, można też zapytać wychowawcę.
Promocja do klasy 2 jest automatyczna. O powtarzaniu klasy rada pedagogiczna może zdecydować tylko w wyjątkowych przypadkach, na wniosek wychowawcy (po zasięgnięciu opinii rodziców) albo na wniosek rodziców (art. 44o).
W klasie 1 nie ma żadnego egzaminu zewnętrznego. Pierwszy taki egzamin to egzamin ósmoklasisty.
Co roku między lutym a kwietniem nauczyciel przeprowadza na WF-ie testy sprawnościowe (m.in. bieg wahadłowy, deskę i skok w dal z miejsca). Zgodnie z podstawą służą one diagnozie mocnych i słabych stron, a nie wystawianiu ocen.

Jak pomóc pierwszoklasiście w domu

Najwięcej daje krótko i regularnie: 10–15 minut dziennie przez kilka dni w tygodniu zamiast godziny w niedzielę. Dobry tydzień może wyglądać tak:

Dzień	Matematyka	Angielski
poniedziałek	rozkład liczby na klockach (7 to 5 i 2, 4 i 3…)	piosenka z lekcji, śpiewana razem
środa	jedna karta pracy na odpowiednim poziomie	5 słówek z domu: rodzic pokazuje, dziecko nazywa
piątek	zakupy na niby z prawdziwymi monetami	gra „Simon says” z poleceniami z lekcji

Karta pracy to tylko jeden element. W klasie 1 równie ważne są gry planszowe z kostką, liczenie schodów i porównywanie, kto ma więcej cukierków. Podstawa wprost zaleca łączenie matematyki z grami planszowymi, zabawą w sklep i budowaniem z klocków.

Matematyka

Angielski

Przykład krok po kroku: 8 + 5 bez liczenia na palcach po jednym

Dziecko wie już, że 8 i 2 to 10 (to dopełnianie do dziesięciu ćwiczy się na klockach).
Rozkładamy 5 na 2 i 3: najpierw 8 + 2 = 10.
Potem 10 + 3 = 13, więc 8 + 5 = 13.
Na liczmanach widać to od razu: dwa klocki „przechodzą” do ósemki i robią pełną dziesiątkę, a trzy zostają obok.
Tak samo działa odejmowanie: 13 – 5 = 13 – 3 – 2 = 10 – 2 = 8. To podstawa liczenia w zakresie 20 w drugim półroczu.

Częste błędy

Liczenie od pierwszej liczby włącznie: przy 6 + 3 dziecko mówi „6, 7, 8” i podaje 8. Pomaga zasada „6 mam w głowie, dokładam: 7, 8, 9”, najpierw na liczmanach.
Lustrzane cyfry i 12 zapisane jako 21: w klasie 1 to częste i zwykle mija. Zamiast poprawiać każdy znak, lepiej ćwiczyć zapis liczb dwucyfrowych z podziałem na dziesiątki i jedności (1 dziesiątka i 2 jedności to 12).
Zgadywanie wyniku w działaniach „z okienkiem”: przy 4 + ☐ = 9 dziecko wpisuje 13, bo dodaje 4 i 9. Pomaga pytanie: „Ile brakuje czwórce do dziewięciu?” i dokładanie klocków, aż będzie ich 9.
Czytanie angielskich słów po polsku: blue jako „blu-e”, five jako „fi-we”. W klasie 1 najpierw słuchamy i mówimy, a słowo pisane pokazujemy dopiero wtedy, gdy dziecko zna jego brzmienie.

Wskazówki dla rodziców

Warto poprosić wychowawcę o wymagania edukacyjne na klasę 1. To dokument, który mówi, czego szkoła Państwa dziecka oczekuje właśnie w tym roku.
Dobrze mieć w domu pudełko liczmanów: 20 klocków, kasztanów albo nakrętek. W klasie 1 to normalne narzędzie, a nie „ściąga”.
Lepiej pytać „Jak to policzyłeś?” niż „Dobrze czy źle?”. Opowiadanie o liczeniu to metoda, którą zaleca podstawa.
Angielski można wplatać w codzienność: kolory przy ubieraniu, liczenie schodów po angielsku, jedna piosenka w samochodzie.
Jeśli dziecko szybko się zniechęca, warto wybrać łatwiejszy poziom karty. Sukces w kilku zadaniach daje więcej niż walka z za trudną kartą.

Najczęstsze pytania

Czy dziecko w klasie 1 może liczyć na palcach?

Tak. Nowa podstawa programowa wprost mówi, że uczniowie edukacji wczesnoszkolnej mają mieć stałą możliwość korzystania z liczmanów, klocków, patyczków i palców. Z czasem dziecko samo przechodzi do liczenia w pamięci, zwłaszcza gdy zna rozkłady liczb do 10.

Do ilu powinien liczyć pierwszoklasista?

Podstawa nie podaje zakresu dla klasy 1, tylko cel na koniec klasy 3 (co najmniej do 10 000). Zaleca też, by nie ograniczać zakresu liczb, którymi posługują się dzieci. Konkretny zakres na ten rok podają wymagania edukacyjne szkoły. W wielu programach klasa 1 kończy się pewnym liczeniem w zakresie 20.

Jak wygląda świadectwo po klasie 1?

Roczna ocena klasyfikacyjna w klasach 1–3 jest opisowa, zarówno z zajęć edukacyjnych, jak i z zachowania. Nie ma średniej ani stopni od 1 do 6. Dziecko otrzymuje promocję do klasy 2, a powtarzanie klasy zdarza się tylko w wyjątkowych przypadkach.

Ile godzin angielskiego jest w klasie 1?

Gdy angielskiego uczy osobny nauczyciel, ramowy plan nauczania przewiduje 2 godziny tygodniowo. Gdy angielski prowadzi nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej w ramach 21 godzin, sam dzieli czas między poszczególne obszary.

Czy podręczniki starszego rodzeństwa się przydadzą?

Tylko częściowo. Od września 2026 r. klasa 1 uczy się według nowej podstawy, a klasy 2–3 jeszcze według poprzedniej. Gry, klocki i karty z działaniami w zakresie 20 nadal są przydatne, ale kolejność tematów i część treści się zmieniła (np. moduł ekonomiczno-finansowy, temperatura poniżej zera, liczby co najmniej do 10 000 na koniec klasy 3).

Źródła

Zaktualizowano: 2026-10-31 · Sprawdzone przez redakcję Fontivo