Klasa 3 liceum i technikum: matematyka, angielski i matura podstawowa

Klasa 3 w roku 2026/2027: co mówią przepisy

Na tej stronie „klasa 11” to trzecia klasa szkoły średniej, czyli klasa 3 liceum albo klasa 3 technikum. Reforma „Kompas Jutra” nie obejmuje obecnych trzecioklasistów. Kończą oni naukę według dotychczasowej podstawy programowej dla szkół ponadpodstawowych, w wersji okrojonej rozporządzeniem z 28 czerwca 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1019). Na tej samej podstawie CKE opiera wymagania maturalne. Matematyka i język obcy (najczęściej angielski) to dla nich przedmioty obowiązkowe na maturze, więc każda zaległość z klas 1–2 wróci na egzaminie w 2028 r.

Liczbę godzin określa nowe rozporządzenie o ramowych planach nauczania (Dz.U. 2026 poz. 1028). Klasa 3 liceum ma w nim osobny plan, przygotowany dla tego rocznika (załącznik nr 19):

Uczeń realizuje 2 albo 3 przedmioty rozszerzone. Na rozszerzoną matematykę i rozszerzony język obcy przypada w czteroletnim cyklu po 6 godzin tygodniowo ponad zakres podstawowy. Jak te godziny rozkładają się między przedmioty w danej klasie, ustala szkoła.

W technikum ten sam rocznik ma w klasie 3 również 3 godziny matematyki, ale do matury przystąpi dopiero w 2029 r., po klasie 5.

Matematyka w klasie 3: działy i różnica między poziomami

Podstawa programowa nie dzieli materiału na klasy. Opisuje cały cykl w 13 działach, od liczb rzeczywistych po optymalizację. Co trafi do klasy 3, wybiera nauczyciel według programu. W wielu szkołach trzecia klasa to czas na ciągi, trygonometrię, geometrię płaską i analityczną oraz funkcję wykładniczą i logarytmiczną. Kolejność bywa jednak inna, więc najpewniejszym źródłem jest rozkład materiału od nauczyciela.

Na poziomie podstawowym matura nie wymaga od ucznia pochodnych ani równań trygonometrycznych. Wymaga za to sprawnego rachunku na potęgach, pierwiastkach i logarytmach w każdym dziale. Jeśli w klasie 3 oceny z matematyki spadają, przyczyna rzadko leży w nowym dziale. Częściej są to braki z potęg i przekształcania wyrażeń z wcześniejszych lat.

Angielski w klasie 3: poziom B1 albo B2

Podstawa programowa ma dwa warianty nauki pierwszego języka obcego w liceum i technikum:

• III.1.P (zakres podstawowy) – poziom B1, a w rozumieniu tekstów i nagrań B1+;
• III.1.R (zakres rozszerzony) – poziom B2, a w rozumieniu tekstów i nagrań B2+.

Na maturze odpowiadają im dwa egzaminy. Część pisemna na poziomie podstawowym jest obowiązkowa dla wszystkich i trwa 120 minut. Część pisemna na poziomie rozszerzonym trwa 150 minut i może być tym jednym obowiązkowym przedmiotem dodatkowym. Do tego dochodzi część ustna, około 15 minut, bez określania poziomu.

W klasie 3 wielu nauczycieli ogranicza wprowadzanie nowej gramatyki i coraz częściej pracuje „pod arkusz”: rozumienie ze słuchu, czytanie, znajomość środków językowych (przekształcenia, słowotwórstwo, uzupełnianie luk) i wypowiedź pisemna. Uczniom, którzy nadal mylą czasy, przyda się powtórka z przeglądu czasów. Na rozszerzeniu zadania na środki językowe i wypowiedź pisemna wymagają regularnych ćwiczeń z informacją zwrotną od nauczyciela. Tych umiejętności nie da się nadrobić w ostatnich tygodniach przed maturą.

Matura 2028: co już wiadomo, a czego jeszcze nie

Według informatora CKE (część ogólna, aktualizacja z 20 sierpnia 2026 r.) absolwenci 4-letniego liceum zdają maturę w Formule 2023. Żeby ją zdać, trzeba:

1. napisać język polski, matematykę i język obcy na poziomie podstawowym oraz zdać część ustną z polskiego i języka obcego, w każdym z tych egzaminów co najmniej na 30% punktów;
2. przystąpić do jednego przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym (albo do języka obcego na poziomie dwujęzycznym). Dla rozszerzenia nie ma progu zdawalności.

Matura podstawowa z matematyki trwa 180 minut. Arkusz ma od 27 do 39 zadań i łącznie 50 punktów. Zdający może korzystać z linijki, cyrkla, prostego kalkulatora i broszury CKE „Wybrane wzory matematyczne”.

Czego jeszcze nie ogłoszono: dokładnych dat matury 2028. Według informatora dyrektor CKE ogłasza harmonogram do 20 sierpnia roku szkolnego poprzedzającego egzamin, czyli w tym przypadku do 20 sierpnia 2027 r. Deklarację maturalną uczeń składa do 7 lutego w klasie 4, ale wybór przedmiotu rozszerzonego warto przemyśleć już teraz. O przyjęciu na studia decydują zasady konkretnej uczelni, a nie sam fakt zdania matury, a progi zmieniają się z roku na rok.

Jak Państwo mogą pomóc trzecioklasiście

Rodzic nastolatka rzadko tłumaczy logarytmy. W klasie 3 bardziej przydaje się pomoc w organizacji i w decyzjach:

• Warto razem sprawdzić wymagania uczelni, które dziecko bierze pod uwagę. Jeśli kierunek liczy wynik z rozszerzonej matematyki albo angielskiego, w klasie 3 jest jeszcze czas, by nadrobić braki.
• Dobrze jest wydrukować broszurę CKE „Wybrane wzory matematyczne” i zachęcić dziecko, by korzystało z niej już przy pracy domowej. Na maturze dostanie ten sam zestaw i powinno wiedzieć, gdzie co jest.
• Pomaga stały, krótki rytm powtórek. Dwa razy w tygodniu po 30 minut zadań z poprzednich działów daje więcej niż weekend z arkuszem tuż przed egzaminem.
• Warto pytać o wyniki kartkówek i sprawdzianów, a nie tylko o oceny na koniec semestru. Spadek w jednym dziale łatwiej nadrobić od razu niż w klasie 4.

Do krótkich powtórek z rachunków i angielskiego mogą Państwo wykorzystać darmowe karty pracy Fontivo na trzech poziomach. Poziom warto dobrać do tego, czy dziecko zdaje matematykę lub angielski na poziomie podstawowym, czy rozszerzonym. Więcej o układzie materiału znajdą Państwo na stronach Matematyka i Angielski.

Częste błędy

• Odkładanie decyzji o rozszerzeniu do klasy 4. Godziny rozszerzeń są rozłożone na cały cykl, a w klasie 3 jest ich 7 tygodniowo, więcej niż w klasie 4 (6). Jeśli dziecko myśli o zmianie przedmiotu rozszerzonego, rozmowa z wychowawcą i dyrektorem ma sens teraz, a nie w połowie klasy 4.
• Traktowanie progu 30% jako „bezpiecznego minimum”. Na wielu kierunkach liczy się wynik procentowy z matury, a nie samo zdanie. Lepiej celować w wynik, którego wymaga wybrana uczelnia.
• Uczenie się wzorów na pamięć zamiast korzystania z broszury CKE. Na egzaminie wzory są w broszurze, więc ważniejsze jest, żeby uczeń umiał szybko znaleźć i zastosować właściwy wzór.
• Na angielskim rozszerzonym uczeń trenuje tylko testy z czytania i słuchania. Zadania na środki językowe i wypowiedź pisemna wymagają jednak regularnych ćwiczeń z poprawą nauczyciela, a tych nie da się odrobić w kilka tygodni.

Wskazówki dla rodziców

• Raz w miesiącu warto poprosić dziecko, żeby pokazało jedno zadanie, które w końcu zrozumiało, i wytłumaczyło je własnymi słowami. Jeśli tłumaczy płynnie, umie. Jeśli się gubi, wie, do czego wrócić.
• Trygonometria z klasy 3 przydaje się w domu: drabina długości 4 m oparta o ścianę pod kątem 60° sięga na wysokość 4 · sin 60° ≈ 3,46 m. Takie pytanie przy remoncie pokazuje, po co są wartości dla 30°, 45° i 60°.
• Dobrze zachęcać do jednego dłuższego tekstu po angielsku w tygodniu, np. artykułu lub odcinka podcastu bez napisów. Na poziomie B2 rozumienie dłuższych tekstów to podstawa.
• Warto wpisać do kalendarza 20 sierpnia 2027 r. To termin, do którego CKE ogłosi harmonogram matury 2028.