Klasa 5: czego dziecko uczy się z matematyki i angielskiego w roku 2026/2027

Klasa 5 w roku 2026/2027: która podstawa programowa?

Od 1 września 2026 r. obowiązuje nowa podstawa programowa (Dz.U. 2026 poz. 378), ale wchodzi ona rocznik po roczniku. W roku 2026/2027 obejmuje w szkole podstawowej tylko klasy 1 i 4. Według przepisów przejściowych tego samego rozporządzenia dotychczasową podstawę stosuje się w klasach 2, 3 i 5–8 w roku 2026/2027, w roku 2027/2028 w klasach 3 i 6–8, w roku 2028/2029 w klasach 7 i 8, a w roku 2029/2030 już tylko w klasie 8.

Dla Państwa oznacza to jedno: obecny piątoklasista przejdzie całą szkołę podstawową, aż do egzaminu ósmoklasisty, według dotychczasowej podstawy (z 2017 r., „odchudzonej” rozporządzeniem z 28 czerwca 2024 r., Dz.U. 2024 poz. 996). Nowa podstawa go nie obejmie. Jeśli młodsze rodzeństwo chodzi do klasy 4, jego podręczniki i wymagania mogą wyglądać inaczej, bo uczy się już według nowej podstawy.

Tak samo jest z planem lekcji. Klasa 5 korzysta z dotychczasowego ramowego planu nauczania (Dz.U. 2026 poz. 380, § 3 ust. 2), w którym na klasę 5 przypadają 4 godziny matematyki i 3 godziny języka obcego tygodniowo.

Podstawa opisuje wymagania łącznie dla klas 4–6. Co dokładnie przypada na klasę 5, ustala program nauczania wybrany przez szkołę. Nauczyciele matematyki i angielskiego muszą na początku roku poinformować uczniów i rodziców o wymaganiach na poszczególne oceny i o sposobach sprawdzania wiedzy (art. 44b ust. 8 ustawy o systemie oświaty). Warto poprosić o te wymagania: dzięki nim wiadomo, czego oczekuje się na ocenę dostateczną, a czego na bardzo dobrą.

Matematyka w klasie 5: najważniejsze działy

Podstawa wymienia dla klas 4–6 m.in. działania pisemne na liczbach naturalnych (mnożenie i dzielenie przez liczby jedno-, dwu- i trzycyfrowe), kolejność wykonywania działań, cechy podzielności, ułamki zwykłe i dziesiętne ze wszystkimi czterema działaniami, kąty, trójkąty i czworokąty, pola wielokątów, prostopadłościany i proste obliczenia procentowe. W większości programów to właśnie w klasie 5 przypada główna praca z ułamkami i z polami figur. Typowy rozkład wygląda tak (to praktyka szkół, nie zapis podstawy):

W części programów pojawiają się też liczby ujemne, a w innych są przesunięte do klasy 6. Kolejność działów bywa różna, ale zakres jest podobny. Rodzice piątoklasistów najczęściej szukają w internecie pomocy właśnie z ułamkami dziesiętnymi, dzieleniem pisemnym i kolejnością wykonywania działań.

Angielski w klasie 5: co mówi podstawa i co dzieje się na lekcjach

W klasach 4–8 język obcy realizuje się według wariantu II.1 podstawy (kontynuacja nauki z klas 1–3). Cel na koniec klasy 8 to poziom zbliżony do A2, z A2+ w rozumieniu wypowiedzi. Podstawa nie dzieli gramatyki na klasy, tylko opisuje umiejętności i 13 obszarów tematycznych: człowiek, miejsce zamieszkania, edukacja, praca, życie prywatne, żywienie, zakupy i usługi, podróżowanie i turystyka, kultura, sport, zdrowie, nauka i technika, świat przyrody.

W klasie 5 uczeń coraz częściej:

• opowiada o tym, co robi zwykle i co robi teraz, a pod koniec roku także o przeszłości;
• pisze krótkie teksty: wiadomość, e-mail, zaproszenie, wpis na blogu;
• wyszukuje konkretne informacje w nagraniu lub tekście i określa jego główną myśl;
• reaguje w prostych sytuacjach: prosi o coś, proponuje, zgadza się lub nie zgadza.

W praktyce gramatyka klasy 5 to najczęściej (zależnie od programu): present simple i present continuous oraz różnica między nimi, przymiotniki w stopniu wyższym i najwyższym, a potem past simple z pierwszymi czasownikami nieregularnymi. Słownictwo krąży wokół sportu, zawodów, jedzenia, domu i zdrowia.

Sprawdziany, kartkówki i oceny w klasie 5

• Oceny roczne są w skali od 1 do 6: celujący, bardzo dobry, dobry, dostateczny, dopuszczający (najniższa ocena pozytywna) i niedostateczny (rozporządzenie w sprawie oceniania, § 7). Zasady ocen bieżących (plusy, minusy, punkty, wagi) określa statut szkoły, więc w każdej szkole mogą wyglądać nieco inaczej.
• Promocja do klasy 6 wymaga pozytywnych ocen rocznych ze wszystkich obowiązkowych przedmiotów. Uczeń z oceną niedostateczną z jednego lub dwóch przedmiotów może podejść do egzaminu poprawkowego (art. 44o i 44m ustawy o systemie oświaty).
• Sprawdzian zwykle zamyka każdy dział (np. „ułamki dziesiętne” czy „pola wielokątów”), a kartkówki obejmują 2–3 ostatnie lekcje. Daty sprawdzianów nauczyciel podaje wcześniej, zgodnie ze statutem szkoły.
• Prace domowe w klasach 4–8 nauczyciel może zadać, ale nie są one obowiązkowe i nie wystawia się z nich ocen. Nauczyciel je sprawdza i przekazuje uczniowi informację zwrotną (zmiana z 2024 r., Dz.U. 2024 poz. 438). Dlatego to, ile dziecko ćwiczy w domu, w dużej mierze zależy od Państwa.
• W klasie 5 nie ma egzaminu zewnętrznego. Obecni piątoklasiści napiszą egzamin ósmoklasisty wiosną 2030 r., a wymagania z matematyki z klas 4–6 są jego istotną częścią.

Jak pomóc piątoklasiście w domu

W klasie 5 materiał przyspiesza: w ciągu kilku miesięcy pojawiają się dwa rodzaje ułamków i działania pisemne z przecinkiem. Najwięcej daje krótka, regularna powtórka, a nie nadrabianie w weekend przed sprawdzianem.

Gdy zbliża się sprawdzian, warto przejrzeć z dzieckiem zeszyt i sprawdzić, jakie typy zadań były na lekcjach. To lepszy przewodnik niż przypadkowe zadania z internetu.

Częste błędy

• 0,3 · 0,2 = 0,6: dziecko mnoży jak liczby naturalne i zostawia jedno miejsce po przecinku. Zasada: w wyniku jest tyle cyfr po przecinku, ile łącznie w obu czynnikach, więc 0,06. Pomaga też szacowanie: trzy dziesiąte z dwóch dziesiątych to mniej niż każda z tych liczb.
• „Dłuższy ułamek jest większy”: dziecko pisze 0,45 > 0,5, bo 45 > 5. Wystarczy dopisać zero: 0,50 i 0,45. Teraz widać, że 50 setnych to więcej niż 45 setnych. Dobrze działają też pieniądze: 50 gr i 45 gr.
• Brak zera w wyniku dzielenia pisemnego: 1824 : 6 daje 34 zamiast 304. Gdy po dopisaniu kolejnej cyfry (tu 2) liczba jest mniejsza od dzielnika, w wyniku trzeba wpisać 0. Szacowanie (1800 : 6 to około 300) od razu wyłapuje błąd.
• Liczenie po kolei od lewej do prawej: 3,5 + 1,5 · 4 = 20. Najpierw mnożenie: 1,5 · 4 = 6, potem 3,5 + 6 = 9,5. Warto podkreślać ołówkiem działanie, które wykonuje się jako pierwsze.
• „He play football” w present simple: w 3. osobie liczby pojedynczej (he, she, it) dodajemy -s: He plays, She watches. W pytaniach i przeczeniach pojawia się does, a czasownik wraca do formy podstawowej: Does he play? He doesn't play.

Wskazówki dla rodziców

• Warto poprosić nauczyciela matematyki o wymagania edukacyjne na poszczególne oceny. Często są też na stronie szkoły i mówią wprost, czego potrzeba na ocenę dostateczną, a czego na bardzo dobrą.
• Ułamki dziesiętne najlepiej ćwiczyć na pieniądzach i paragonach: 3,49 zł + 2,80 zł, reszta z 10 zł, cena za 0,5 kg. Złote i grosze to w klasie 5 najlepszy model przecinka.
• Przed każdym działaniem pisemnym niech dziecko oszacuje wynik w pamięci. To jedna minuta, a wyłapuje większość błędów z przecinkiem i zerami.
• Raz w tygodniu wracajcie do działu sprzed miesiąca. W klasie 5 tematy się na siebie nakładają, a zapominanie ułamków zwykłych podczas nauki dziesiętnych jest bardzo częste.
• Angielskiego warto uczyć w zdaniach, nie w pojedynczych słówkach: zamiast „run – biegać” lepiej powtarzać „I run every morning” i „I'm running now”.