Klasa 7: czego uczy się siódmoklasista z matematyki i angielskiego
W roku szkolnym 2026/2027 klasa 7 uczy się jeszcze według dotychczasowej podstawy programowej. Nowa obejmuje na razie tylko klasy 1 i 4. Siódmoklasista ma tygodniowo 4 godziny matematyki, 3 godziny angielskiego i 2 godziny drugiego języka obcego. Z matematyki dochodzą potęgi, pierwiastki, wyrażenia algebraiczne i równania, a cały ten materiał sprawdzi egzamin ósmoklasisty w 2028 r.
Klasa 7 w roku 2026/2027: stara podstawa, nowy plan lekcji
Reforma „Kompas Jutra” nie dotyczy obecnych siódmoklasistów. Rozporządzenie o nowej podstawie (Dz.U. 2026 poz. 378, § 4 ust. 2) mówi wprost: dotychczasową podstawę z 2017 r. stosuje się w roku 2026/2027 w klasach 2, 3 i 5–8, a w roku 2027/2028 w klasach 3 i 6–8. Twoje dziecko skończy więc szkołę podstawową według tej samej podstawy, według której uczy się teraz. Jedyny wyjątek to edukacja dla bezpieczeństwa w klasie 8, która od 2027/2028 będzie już według nowych wymagań. Dzięki temu w klasie 7 możesz spokojnie korzystać z materiałów i arkuszy z poprzednich lat.
Zmienia się za to sam plan lekcji, i to mocno. Dochodzą fizyka, chemia i drugi język obcy, a biologia i geografia mają po 2 godziny zamiast jednej. Według ramowego planu nauczania dla klas 2, 3 i 5–8 na rok 2026/2027 (Dz.U. 2026 poz. 1028, załącznik nr 15):
| Przedmiot | Godzin tygodniowo w klasie 7 |
|---|---|
| matematyka | 4 |
| język obcy nowożytny (zwykle angielski) | 3 |
| drugi język obcy (albo łacina) | 2 |
| fizyka, chemia, biologia, geografia | po 2 |
| wychowanie fizyczne | 4 |
| edukacja zdrowotna | 1 |
| obowiązkowo razem (z godziną wychowawczą) | 33 (w klasie 6 jest 26) |
Siedem godzin lekcji więcej niż rok wcześniej i trzy nowe przedmioty: fizyka, chemia i drugi język obcy. To dlatego tak wielu rodziców mówi, że „w siódmej klasie oceny spadły”. Spadek o jeden stopień w pierwszym półroczu jest częsty i zwykle nie oznacza, że dziecko przestało rozumieć matematykę, tylko że jeszcze nie przyzwyczaiło się do nowego rytmu pracy.
Matematyka w klasie 7: działy i typowe sprawdziany
Podstawa programowa opisuje wymagania łącznie dla klas 7 i 8. Działy z tej części podstawy to m.in.: potęgi o podstawach wymiernych, pierwiastki, tworzenie i przekształcanie wyrażeń algebraicznych, obliczenia procentowe, równania z jedną niewiadomą, proporcjonalność prosta, własności figur na płaszczyźnie, wielokąty, oś liczbowa i układ współrzędnych, geometria przestrzenna, kombinatoryka i prawdopodobieństwo, statystyka oraz długość okręgu i pole koła. Co trafi do klasy 7, a co do 8, zależy od programu i podręcznika wybranego przez nauczyciela.
W praktyce większość szkół w klasie 7 przerabia mniej więcej to (kolejność bywa inna):
| Dział | Co dziecko ma umieć |
|---|---|
| liczby i działania | ułamki zwykłe i dziesiętne razem w jednym działaniu, liczby ujemne, szacowanie, kolejność działań |
| procenty | procent danej liczby, liczba z jej procentu, o ile procent wzrosła cena, punkty procentowe |
| potęgi i pierwiastki | działania na potęgach o tym samym wykładniku i podstawie, notacja wykładnicza, √ i ∛ |
| wyrażenia algebraiczne | upraszczanie, redukcja wyrazów podobnych, mnożenie sumy przez jednomian |
| równania | równania z nawiasami i ułamkami, zadania tekstowe rozwiązywane równaniem |
| proporcjonalność prosta | wielkości wprost proporcjonalne, skala, prędkość, cena za kilogram |
| geometria | trójkąty i czworokąty, graniastosłupy; w części programów już twierdzenie Pitagorasa |
| statystyka | średnia, odczytywanie diagramów i tabel |
Pierwszy sprawdzian w roku to prawie zawsze dział liczby i działania. Wygląda niewinnie, ale wychodzą na nim zaległości z klas 4–6: dzielenie ułamków, zamiana 0,125 na 1/8, działania na liczbach ujemnych. Jeśli dziecko dostało z niego słabą ocenę, to sygnał, żeby wrócić do ułamków i ułamków dziesiętnych, zanim przyjdą równania, bo tam te same rachunki pojawią się w każdym zadaniu.
Angielski w klasie 7: czasy, które będą na egzaminie
Klasy 7 i 8 realizują angielski w wariancie II.1 podstawy programowej (kontynuacja nauki od klasy 1). Egzamin ósmoklasisty sprawdza go według listy struktur w informatorze CKE. Oczekiwany poziom to A2, a w rozumieniu tekstów i nagrań A2+. W klasie 7 nauczyciele zwykle utrwalają i domykają czasy z tej listy:
| Struktura z informatora CKE | Przykład |
|---|---|
| Present Simple i Present Continuous | She often visits her grandparents. / She is working now. |
| Past Simple i Past Continuous | We were watching TV when the phone rang. |
| Present Perfect | I've just seen my teacher. He hasn't called since May. |
| Future Simple i be going to | I think he will win. I'm going to give a party. |
| strona bierna (Present, Past, Future Simple) | My bike was stolen last night. |
| zdania warunkowe typu 0 i I | If we win the match, we will have a party. |
| stopniowanie przymiotników | cheaper, the most expensive |
Do tego czasowniki nieregularne w trzech formach (do – did – done) i phrasal verbs typu look for, get up. Na egzaminie jest wypowiedź pisemna: e-mail albo wpis na blogu, 50–120 wyrazów. Warto zacząć ćwiczyć ją już w klasie 7, krótko i regularnie, a nie dopiero przed egzaminem. Jeśli chcesz zobaczyć wszystkie czasy obok siebie, zajrzyj do zestawienia czasów.
Egzamin ósmoklasisty: co warto wiedzieć już w klasie 7
Obecni siódmoklasiści napiszą egzamin ósmoklasisty wiosną 2028 r. Termin nie jest jeszcze ogłoszony: CKE publikuje harmonogram do 20 sierpnia roku szkolnego poprzedzającego egzamin, czyli w tym przypadku do 20 sierpnia 2027 r. Najważniejsze zasady z aktualnego informatora CKE (wydanego dla egzaminów od roku szkolnego 2024/2025):
- Trzy przedmioty w trzy kolejne dni: język polski (150 minut), matematyka (125 minut), język obcy nowożytny (110 minut).
- Egzaminu nie można nie zdać. Nie ma progu zaliczenia, ale przystąpić trzeba, żeby ukończyć szkołę. Wynik podaje się w procentach i na skali centylowej, a szkoły ponadpodstawowe przeliczają go na punkty w rekrutacji.
- Matematyka: 20–21 zadań, najpierw zamknięte, potem otwarte za 2 lub 3 punkty. W zadaniach otwartych liczy się zapis rozumowania, a każdy poprawny sposób rozwiązania dostaje pełną liczbę punktów.
- Egzamin obejmuje całą szkołę podstawową, nie tylko klasy 7–8. W informatorze z matematyki sporo przykładowych zadań odwołuje się do wymagań z klas 4–6, np. obliczeń zegarowych czy siatek brył.
- Angielski: 45–55 zadań w 12–15 wiązkach, m.in. rozumienie ze słuchu, znajomość funkcji językowych, rozumienie tekstów i wypowiedź pisemna.
Arkusze z poprzednich lat i informatory są bezpłatne na stronie CKE. W klasie 7 nie trzeba jeszcze rozwiązywać całych arkuszy. Wystarczy co jakiś czas zrobić jedno zadanie z działu, który jest właśnie na lekcjach. Więcej o samym egzaminie znajdziesz w poradniku o egzaminie ósmoklasisty.
Jak pomóc siódmoklasiście: plan na rok
Siódmoklasista nie potrzebuje, żebyś tłumaczył mu każdą lekcję. Potrzebuje systemu, który nie pozwoli zaległościom się nawarstwić. Sprawdza się taki rytm:
| Kiedy | Matematyka | Angielski |
|---|---|---|
| wrzesień–październik | powtórka ułamków i liczb ujemnych przed pierwszym sprawdzianem | czasy przeszłe: Past Simple kontra Past Continuous |
| listopad–styczeń | procenty i potęgi: 2–3 krótkie karty w tygodniu | Present Perfect: just, already, yet, since, for |
| luty–kwiecień | wyrażenia algebraiczne i równania: codziennie 2–3 równania | jeden e-mail na 2 tygodnie (50–120 wyrazów) |
| maj–czerwiec | geometria i powtórka całego roku | strona bierna i zdania warunkowe |
| wakacje | 1 karta tygodniowo z działów z najsłabszymi ocenami | serial lub książka po angielsku, choćby z napisami |
Zasada jest prosta: krótko, ale co tydzień. Dwadzieścia minut trzy razy w tygodniu daje więcej niż trzy godziny w niedzielę przed sprawdzianem. Cotygodniowa karta pracy Fontivo na poziomie Twojego dziecka może być takim stałym punktem tygodnia.
Matematyka
- Równania z jedną niewiadomą: metoda wagi, przykłady i karta pracy (klasy 6–8)
- Liczby ujemne: dodawanie, odejmowanie, mnożenie i dzielenie – z kartami pracy
- Procenty: trzy typy zadań, jedna metoda i karty pracy dla klas 6–7
- Potęgi i pierwiastki w klasie 7 i 8: zasady, typowe błędy i karta pracy do druku
Angielski
- Will czy going to: zasady po polsku i ćwiczenia do druku dla klas 6–8
- Czasowniki nieregularne w angielskim: tabela, grupy i plan nauki na 6 tygodni
- Past simple: zasady po polsku, czasowniki nieregularne i ćwiczenia do druku dla klas 5–7
- Present perfect: zasady, for i since oraz ćwiczenia do druku przed egzaminem ósmoklasisty
- Czasy w języku angielskim: tabela, zakres egzaminu ósmoklasisty i matury, ćwiczenia do druku
Przykład krok po kroku: Równanie z nawiasem, typowe dla sprawdzianu w klasie 7
- Rozwiązujemy 3(x − 2) + 5 = 2x + 7.
- Opuszczamy nawias, mnożąc 3 przez każdy wyraz: 3x − 6 + 5 = 2x + 7.
- Porządkujemy lewą stronę: −6 + 5 = −1, więc 3x − 1 = 2x + 7.
- Przenosimy wyrazy z x na lewo, a liczby na prawo, zmieniając znak: 3x − 2x = 7 + 1, czyli x = 8.
- Sprawdzenie: lewa strona 3 · (8 − 2) + 5 = 23, prawa 2 · 8 + 7 = 23. Zgadza się. Naucz dziecko, żeby robiło to sprawdzenie zawsze: na sprawdzianie zajmuje 30 sekund i wyłapuje większość błędów.
Częste błędy
- Minus przed nawiasem: −(x − 4) dziecko zapisuje jako −x − 4 zamiast −x + 4. Pomaga zapisanie tego jako −1 · (x − 4) i mnożenie każdego wyrazu po kolei.
- (−3)² i −3² to to samo: nie. (−3)² = 9, a −3² = −9, bo potęga dotyczy tylko trójki. Na kartce warto zakreślić, co dokładnie jest podnoszone do potęgi.
- Procent od procentu: cena wzrosła o 20%, potem spadła o 20%, więc „jest jak było”. Policzcie na 100 zł: 100 → 120 → 96 zł. Jeden przykład z prawdziwą kwotą przekonuje lepiej niż reguła.
- Pierwiastek z sumy: √(9 + 16) to √25 = 5, a nie √9 + √16 = 7. Ten błąd wraca później przy twierdzeniu Pitagorasa.
- Present Perfect z określeniem czasu przeszłego: „I have seen him yesterday”. Gdy w zdaniu jest yesterday, last week albo ago, używamy Past Simple: I saw him yesterday.
Wskazówki dla rodziców
- Załóżcie razem „zeszyt błędów”: po każdym sprawdzianie dziecko przepisuje 2–3 zadania, które źle zrobiło, i rozwiązuje je jeszcze raz po tygodniu.
- Ułóżcie tygodniowy plan z 33 godzinami lekcji i zaznaczcie na nim dni z fizyką, chemią i drugim językiem. Siódmoklasista często nie zauważa, że ma trzy kartkówki w jednym dniu.
- Przy zakupach i promocjach pytaj o procenty: ile zapłacimy po rabacie 15%? Czy „druga sztuka 50% taniej” to to samo co 25% rabatu na obie?
- Na angielskim proś o jedno zdanie dziennie o tym, co dziecko zrobiło (Past Simple) lub co już zrobiło w tym tygodniu (Present Perfect). Dwie minuty, a czasy zaczynają się różnić w głowie.
- Jeśli przez dwa działy z rzędu oceny z matematyki są niższe niż w klasie 6, sprawdź najpierw ułamki i liczby ujemne. Tam zwykle leży przyczyna, a nie w nowym dziale.
Najczęstsze pytania
Czy klasa 7 uczy się według nowej podstawy programowej?
Nie. W roku 2026/2027 klasy 5–8 uczą się według dotychczasowej podstawy, a w roku 2027/2028 obecni siódmoklasiści skończą klasę 8 też według niej (poza edukacją dla bezpieczeństwa). Nowa podstawa obejmuje teraz klasy 1 i 4.
Ile godzin matematyki i angielskiego ma klasa 7?
4 godziny matematyki i 3 godziny języka obcego nowożytnego tygodniowo, do tego 2 godziny drugiego języka obcego. Łącznie obowiązkowych zajęć (z godziną wychowawczą i edukacją zdrowotną) jest 33 godziny tygodniowo.
Kiedy obecni siódmoklasiści piszą egzamin ósmoklasisty?
W roku szkolnym 2027/2028, zwykle w maju. Dokładnego terminu jeszcze nie ma: CKE ogłosi harmonogram najpóźniej do 20 sierpnia 2027 r.
Czy materiał z klasy 7 będzie na egzaminie ósmoklasisty?
Tak. Egzamin sprawdza wymagania z całej szkoły podstawowej, a działy z klasy 7, takie jak procenty, potęgi, pierwiastki i równania, są w nim bardzo często.
Dlaczego w klasie 7 oceny często spadają?
Liczba godzin rośnie z 26 do 33, dochodzą fizyka, chemia i drugi język obcy, a matematyka przechodzi od rachunków do algebry. Jeśli spadek dotyczy głównie matematyki, najczęściej przyczyną są zaległości z ułamków i liczb ujemnych z klas 4–6.
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej (Dz.U. 2026 poz. 378), § 4
- Rozporządzenie Ministra Edukacji z 22 lipca 2026 r. w sprawie ramowych planów nauczania (Dz.U. 2026 poz. 1028), § 26 i załącznik nr 15
- CKE – Informator o egzaminie ósmoklasisty od roku szkolnego 2024/2025. Zasady przeprowadzania i przystępowania do egzaminu (aktualizacja z 10 października 2025 r.)
- CKE – Informator o egzaminie ósmoklasisty z matematyki od roku szkolnego 2024/2025
- CKE – Informator o egzaminie ósmoklasisty z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025
Zaktualizowano: · Sprawdzone przez redakcję Fontivo