Present simple: zasady po polsku i ćwiczenia do druku dla klas 4–6
Present simple to angielski czas teraźniejszy prosty. Używamy go, gdy mówimy o tym, co robimy regularnie, co lubimy i co jest zawsze prawdą: I play football on Mondays. Najważniejsza zasada: przy he, she, it czasownik dostaje końcówkę -s (she plays), a pytania i przeczenia tworzymy z do/does i don't/doesn't. W polskiej szkole uczniowie zwykle poznają go w klasie 4 i utrwalają w klasach 5–6.
Karta pracy do druku
Podstawowy: Klasa 4: zdania twierdzące, końcówka -s. Średni: Klasy 4–5: pytania, przeczenia, krótkie odpowiedzi. Zaawansowany: Klasy 5–6: pisownia, przysłówki częstotliwości, pytania z What, Where.
Każde kliknięcie tworzy nowe zadania. Odpowiedzi są na osobnej stronie.
Aby wydrukować kartę pracy, proszę podać adres e-mail na stronie getfontivo.com.
Uzupełnij zdania: wpisz do / does, don't / doesn't albo czasownik w odpowiedniej formie.
- your dad cook dinner?
- Ben and Lily go to the same school?
- We (not / have) lessons on Saturday.
- My brother (not / eat) fish.
- I (not / like) carrots.
- Does Zosia like apples? – Yes, she .
- Does your mum (work) on Sundays?
- Do your grandparents live in Gdańsk? – Yes, they .
- Do you play chess? – No, I .
- they live near the school?
- Where your cousins live?
- you like pizza?
- Does
- Do
- don't have
- doesn't eat
- don't like
- does
- work
- do
- don't
- Do
- do
- Do
Czym jest present simple i dlaczego sprawia kłopot polskim dzieciom
Present simple opisuje rzeczy powtarzalne i stałe: zwyczaje (I get up at seven), upodobania (She likes horses), plan lekcji i rozkład jazdy (The bus leaves at 8) oraz fakty (Water boils at 100 degrees).
Polskiemu dziecku trudność sprawia to, że po polsku mamy jeden czas teraźniejszy. „Czytam” znaczy zarówno I read (zwykle, codziennie), jak i I'm reading (właśnie teraz). Angielski te dwie sytuacje rozdziela. Dlatego zanim dziecko zacznie wypełniać luki, warto, żeby umiało odpowiedzieć sobie na jedno pytanie: „Czy to się dzieje regularnie, czy w tej chwili?”. Jeśli regularnie – present simple. Jeśli teraz – present continuous.
Druga trudność to końcówka -s. Po polsku każda osoba ma inną końcówkę (czytam, czytasz, czyta), a po angielsku zmienia się tylko jedna: he/she/it reads. Ta jedna zmiana jest tak niepozorna, że uczniowie gubią ją jeszcze w klasie 8.
W której klasie uczy się present simple
Podstawa programowa języka obcego nowożytnego nie wymienia czasów gramatycznych z nazwy i nie przypisuje ich do klas. Nowa podstawa (rozporządzenie z 11 marca 2026 r., stosowana od roku szkolnego 2026/2027 w klasach 1 i 4, a w kolejnych latach w następnych klasach; w klasach 2, 3 i 5–8 obowiązuje w tym roku jeszcze dotychczasowa podstawa z 2017 r.) zakłada poziom A1 na koniec klasy 3 i A2 na koniec klasy 8 dla pierwszego języka obcego. Wśród wymagań jest m.in. to, że uczeń „opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z teraźniejszości” i opisuje upodobania, a jeden z obowiązkowych tematów to „czynności życia codziennego”, czyli dokładnie to, do czego służy present simple.
Kolejność gramatyki ustala nauczyciel w swoim programie, ale w praktyce wygląda to zwykle tak:
- Klasy 1–3: dzieci używają gotowych zwrotów (I like…, I've got…) bez nazywania czasu.
- Klasa 4: present simple pojawia się jako pierwszy „prawdziwy” czas, najpierw zdania twierdzące, potem pytania z do/does.
- Klasa 5: powtórka i rozbudowa: przysłówki częstotliwości, pytania z What, Where, When, zestawienie z present continuous.
- Klasy 6–8: present simple wraca przy kolejnych czasach (zestawienie znajdą Państwo w przeglądzie czasów) i w powtórkach przed egzaminem ósmoklasisty.
Podstawa wprost zakłada spiralność, czyli cykliczne powracanie do wcześniej omawianych zagadnień i rozbudowywanie ich przy każdym powrocie. Jeśli więc dziecko w klasie 6 znów dostaje sprawdzian z present simple, to nie przypadek.
Budowa present simple w jednej tabeli
| I / you / we / they | he / she / it | |
|---|---|---|
| zdanie twierdzące | I play tennis. | She plays tennis. |
| przeczenie | I don't play tennis. | She doesn't play tennis. |
| pytanie | Do you play tennis? | Does she play tennis? |
| krótka odpowiedź | Yes, I do. / No, I don't. | Yes, she does. / No, she doesn't. |
Zasada, którą warto powtarzać przy każdym ćwiczeniu: „trzecioosobowe” -s pojawia się w zdaniu tylko raz. Albo jest przy czasowniku (she plays), albo „przechodzi” do does/doesn't i wtedy czasownik wraca do formy podstawowej (Does she play?, She doesn't play).
Pisownia z he, she, it
| Kiedy | Co robimy | Przykłady |
|---|---|---|
| większość czasowników | dodajemy -s | play → plays, read → reads |
| końcówka -s, -sh, -ch, -x, -o | dodajemy -es | wash → washes, watch → watches, fix → fixes, go → goes, do → does |
| spółgłoska + y | y zmieniamy na -ies | study → studies, fly → flies, cry → cries |
| samogłoska + y | tylko -s | play → plays, buy → buys |
| have | wyjątek | have → has |
Słowa, które podpowiadają present simple
always, usually, often, sometimes, never, every day, every week, on Mondays, at the weekend, once a week, twice a year. Przysłówki typu often stoją przed czasownikiem (I often read), ale po am/is/are (He is often late).
Plan na 3 tygodnie, 10 minut dziennie
| Tydzień | Cel | Jak ćwiczyć |
|---|---|---|
| 1 | -s przy he, she, it | karta na poziomie podstawowym co drugi dzień; dziecko podkreśla w każdym zdaniu podmiot, zanim wpisze czasownik |
| 2 | pytania i przeczenia | poziom średni; po każdej karcie dziecko zadaje rodzicowi 3 pytania ustne: Do you…? Does Dad…? |
| 3 | pisownia i przysłówki | poziom rozszerzony; dziecko pisze 5 zdań o tygodniu kogoś z rodziny (Dad usually cooks on Sundays) |
Gdy dziecko robi kartę ze średniego poziomu w kilka minut i myli się najwyżej raz lub dwa, może przejść dalej. Jeśli błędy dotyczą głównie does + -s (Does he plays?), warto wrócić na kilka dni do tabeli powyżej, zamiast przerabiać kolejne zadania.
Przykład krok po kroku: Od zdania twierdzącego do pytania i przeczenia
- Zdanie wyjściowe: Ola plays the guitar. Podmiot to Ola, czyli she, dlatego czasownik ma -s.
- Przeczenie: wstawiamy doesn't przed czasownik. -s przechodzi do doesn't, więc czasownik traci końcówkę: Ola doesn't play the guitar.
- Pytanie: Does idzie na początek, czasownik znów bez -s: Does Ola play the guitar?
- Krótka odpowiedź powtarza tylko does: Yes, she does. / No, she doesn't. (nie: Yes, she plays).
- Szybka kontrola dla dziecka: w każdym z tych zdań znacznik trzeciej osoby (-s w plays albo w does/doesn't) pojawia się dokładnie raz. Jeśli dwa razy (Does Ola plays?) albo wcale (Ola play), coś jest nie tak.
Częste błędy
- Brak -s w trzeciej osobie (My mum work in a shop). Niech dziecko podkreśla podmiot i zadaje sobie pytanie: „Czy to on, ona albo ono?”. Jeśli tak, dopisuje -s.
- Podwójne -s (Does she plays?, He doesn't likes). Warto przypomnieć zasadę „-s tylko raz”: jeśli jest does albo doesn't, czasownik zostaje w formie podstawowej.
- Dodawanie am/is/are do czasownika (I am go to school, She is like cats). To bardzo częsty błąd w klasach 4–5, bo dzieci wcześniej uczą się I am…. Present simple nie potrzebuje am/is/are: I go, She likes.
- Don't zamiast doesn't (He don't know). Pomaga powtarzanie par na głos: I don't – he doesn't, they don't – she doesn't.
- Odpowiedź pełnym czasownikiem (Do you like pizza? – Yes, I like.). Po angielsku krótka odpowiedź używa do/does: Yes, I do.
Wskazówki dla rodziców
- Przy kolacji warto zadawać pytania o rodzinę po angielsku: Does Grandpa drink coffee? Dziecko odpowiada krótko: Yes, he does. Tak ćwiczy się do/does bez kartki.
- Plan tygodnia dziecka można przykleić na lodówce i raz w tygodniu poprosić, żeby opisało go na głos: On Tuesdays I go to the swimming pool.
- Przy sprawdzaniu karty lepiej nie poprawiać od razu, tylko powiedzieć: „W trzech zdaniach brakuje -s, znajdź je”. Samodzielnie znaleziony błąd zostaje w pamięci dłużej niż gotowa poprawka.
- Jeśli dziecko ma w szkole present continuous, warto mieszać oba czasy w rozmowie: What do you usually do after school? What are you doing now?
Najczęstsze pytania
Kiedy present simple, a kiedy present continuous?
Present simple to to, co robimy regularnie albo co jest stałe (I walk to school every day). Present continuous to to, co dzieje się teraz albo w tym okresie (I'm walking to school now). Słowa every day, usually, never podpowiadają present simple, a now, at the moment, today – present continuous.
Dlaczego dziecko ciągle zapomina o -s przy he, she, it?
Bo ta końcówka nie zmienia sensu zdania i łatwo ją przeoczyć, także w mowie. Pomaga podkreślanie podmiotu przed wpisaniem czasownika i krótkie, częste ćwiczenia zamiast jednego długiego. Ten błąd zdarza się nawet starszym uczniom, więc warto do niego wracać.
Czy w klasie 4 dziecko musi znać pytania i przeczenia?
Podstawa programowa nie wskazuje, w której klasie mają się pojawić, więc zależy to od programu nauczyciela. Zwykle w klasie 4 dzieci poznają najpierw zdania twierdzące, a pytania z do/does dochodzą w trakcie roku. Najlepiej zapytać nauczyciela, co obejmie najbliższy sprawdzian.
Jaki poziom karty pracy wybrać?
Podstawowy, jeśli dziecko dopiero poznaje -s przy he, she, it. Średni, gdy umie zdania twierdzące, ale myli do i does. Rozszerzony przed sprawdzianem w klasach 5–6, bo zawiera pisownię (-es, -ies), przysłówki i pytania z What, Where. Każda karta ma odpowiedzi na osobnej stronie, a nowa karta na wybranym poziomie może co tydzień przychodzić od Fontivo.
Dlaczego mówimy he has, a nie he haves?
Have jest nieregularny w trzeciej osobie: I have, you have, he has. Uwaga: w pytaniu i przeczeniu wraca do have: Does he have a bike? He doesn't have a bike. W wielu szkołach dzieci uczą się też formy have got, która tworzy pytania inaczej.
Źródła
Zaktualizowano: · Sprawdzone przez redakcję Fontivo